Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Tadıma ateşlemeden girişmek doğru olur, çünkü kuru yaprağın ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir bilhassa tadıma yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Burada no. 1 tubos gibi tüple korunan bir kutu ve romeo julieta no. 2 tekli benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren tat ne kadar net ise aroma gücü o ölçüde fazla sayılır hem de bu basit adım sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine oturtur. Notu hemen yazmak gerekir, zira bellek kısa sürede silikleşir. Aynı çubuğu iki kez koklamak hatayı önler çünkü gürültülü ortamlarda hafif kokular çabucak gözden kaybolur. Aroma gücü tek başına kalite göstergesi değildir; yalnızca şiddeti gösterir. Bu yüzden ilk denemede sabırlı olmak hem de kriterleri önceden netleştirmek işin temeli sayılır. Ölçüt belli olunca her çubuk aynı cetvelle tartılır böylece yorumlar birbiriyle tutarlı olur. Tadım esnasında telefon kenarda kalırsa odaklanma artar.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir çubuğun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle değerlendirmek yanıltıcıdır üstelik erken davranıp hüküm vermek sık yapılan bir yanlıştır. Başlangıç bölümde koku çoğunlukla hafif ama temiz başlar tabii ki bu sıralama her üründe aynen tekrar etmeyebilir. Romeo julieta no. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer zira gerçek karakter çoğu zaman bu kısımda saklıdır. Orta bölümde aroma gücü sıklıkla yükselir ve tonlar koyulaşır ve çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim eksik kalır. Kısa kalın çaplı vitola gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç gelir nitekim bu sebeple yavaş ilerlemek ödüllendirir. Sonlara doğru sıcaklık yükseldiğinden acımsı tonlar öne çıkabilir nitekim ısınmış tütün kendi karakterini ancak ortalarda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir puan yazmak daha tutarlı değerlendirme verir. Bölümlerin sınırı çoğu zaman keskin olmaz, o nedenle kabaca üçe ayırmak işinizi görür. Değişimleri yakalamak adına çekiş aralığını değiştirmemek gerekir. Çok sık çekmek sıcaklığı yükseltir hem de tadı bozar.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Aroma gücünü sayıya dökmek kişisel yorumu daha net kılar mutlaka aynı ışık ve sessiz bir köşe seçilmelidir. Birden beşe giden bir ölçek çoğu kişi için yeterlidir bu da tadım notlarını insandan insana daha karşılaştırılabilir kılar. 1 hafif notayı, 5 ise ağızda uzun süre kalan güçlü notayı gösterir böylece dikkat dağılmaz ve yorum kalitesi yükselir. On beş dakikalık puro benzeri ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt basamaklarda yer alır hem de ileride bakıldığında hangi noktayı kastettiğiniz hemen hatırlanır. Petit julietas 25'lik neye benzer gibi aynı boydaki bir kutu ise tatlı tonları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir aksi halde aynı çubuk iki farklı puan alabilir. Notu vermeden önce birkaç nefes almak gerekir öte yandan yarım notlar yazmak gereksiz bir yük getirir. Skalayı her seferinde aynı tutmak karşılaştırmayı mümkün kılar. Ölçeğin ortası genellikle tercih edilen puandır, zira ılımlı aromalar çoğunluğu oluşturur. Uç noktalardaki puanlar yalnızca belirgin hâllerde kullanılmalıdır. Böylece kayıtlar ayırt edici kalır.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, yanışın hızını hem de yoğunluğunu doğrudan değiştirir bu nedenle kül çizgisinin eşit ilerlemesini da izlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk yanar, dolayısıyla keskin notalar çabuk belirir gerçekten dar çaplılarda sıcaklık birikimi çok daha çabuktur. Petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen gözlemlersiniz ısınma temposu de aromayı doğrudan etkileyen bir etkendir. Geniş çaplı gövdelerde çekiş daha serin akar ve notalar sonradan açılır ve bu çabukluk aromanın algılanma süresini kısaltır. Regalias de londres yoğunluğu nasıl gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler küllenme dengesizse yorum kısmına yazılmalıdır. Yavaş yanış tadı daha ayrıntılı kılar ama gücünü düşürmez tersine kalın çubukta ısı daha uzun bir süreye yayılır. Bu yüzden kalınlığı kayıtlara yazmak gerekir. Değişik çaplarda iki çubuğu aynı oturumda tadarken önce inceyi sonra geniş çaplıyı içmek iyi olur. Böylece güçlü aroma ince olanın izlenimini bastırmaz. İkisi arasındaki ara zamanı yaklaşık yarım saat tutulmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Lezzet iki yoldan algılanır: damaktaki his ve burun boşluğunun duyduğu aroma oysa bu iki kanal karşılıklı tamamlar fakat eş anlamlı değildir. Gücü dikkatle yorumlamak için bu iki kanalı ayrı yazmak gerekir bu fark ilk bakışta önemsiz gelse de sonuçları epey değiştirir. Dumanı dudaktan bırakırken burun yoluyla yavaşça çıkarmak burun geçişi yöntemidir örneğin ılık bir nefes kokuyu daha geniş gösterir. Tadımda short churchills benzeri kremsi bir robusto bu denemede aroma tarafını net verir üstelik burun tıkalıyken yapılan değerlendirmeler sağlam sayılmaz. Yirmi dakikalık ince puro gibi ince bir çubuk ise fındıksı notayı daha kısa bırakır sert bir nefes ise narin notaları siler. Yoğunluk damakta zayıf fakat burunda belirgin çıkabilir aynı şekilde ağır bir öğünden hemen sonra algı azalır. Bu iki notu yan yana koymak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayrı yazmak kafa karışıklığını giderir. Acemi kişiler için önce burundan algılanan ipuçlarına odaklanmak daha kolaydır. Zamanla dil tarafı de ayrıntı göstermeye başlar. Değişik kokuları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak hafızayı keskinleştirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Damak yorulduğunda aroma gücü olduğundan zayıf hissedilir ayrıca öğün arasında deneme yapıyorsanız bu önlem daha da değer kazanır. Bu yüzden her denemeden sonra oda sıcaklığında bir yudum su içmek yararlı olur bu küçük özen aroma gücünün olduğu gibi görmenizi sağlar. Wide churchills neye benzer benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda yeterlidir zira yorgun bir damak en güçlü aromayı dahi silik hissettirir. Şekersiz kahve kavrulmuş tonlarını öne çıkarır, şekerli içecek ise onları gölgeler üstelik buzlu sıvılar damağı uyuşturur hem de aroma hissini düşürür. Puritos serisi nasıl içilir gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası su ile daha temiz anlaşılır o nedenle hazırlık adımı ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her tadımda sabit tutmak karşılaştırmayı korur nitekim tatlı içecekten sonra keskin notalar olduğundan güçlü hissedilir. Yemekten hemen sonra tadım denemek doğru olmaz. Kahve ve su dışında çay de düşünülebilir; önemli olan seçimin sade olmasıdır. Ağız tazelendikten sonra iki üç dakika beklemek faydalıdır. Aceleyle girişilen değerlendirme sıklıkla eksik sonuçlanır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Küçük çubuk formatında içim kısa sürdüğünden aroma dalgalanması daha dar bir alanda yaşanır ayrıca ilk izlenim bu boylarda çabucak silinebilir. Dolayısıyla ilk çekişler ile son çekişler arasındaki oynamayı yakalamak daha zordur bu sebeple küçük bir çubuk uzun bir puroya oranla daha dikkatli izlenmelidir. 20 club sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır böylece aroma gücünü izlemeyi rahatlatır zira her çekişin payı daha büyüktür. Teneke kutulu mini sigarillo benzeri mini ölçü ise sedir notasını hızla ortaya koyup biter zira değişim uzun süre değil saniyeler içinde olup biter. Kısa çubuklarda iki adet denemek tek çubuktan daha sağlam sonuç sunar bu sebeple düzenli ve eşit aralıklı çekiş önerilir. Kutu kokusu başlangıçtaki ilk izlenimi oluşturur dolayısıyla not almayı çubuk yanarken değil bitişten hemen sonra denemek daha rahattır. Bunu ayrı kaydetmek iyidir. Ölçü kısaldıkça aroma katmanı azalır, ama yoğunluk algısı aynı kalabilir. Bu yüzden küçük çubuk notlarını büyük boy kayıtlarıyla birebir karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı sayfa kullanmak yararlıdır.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Tek seferlik bir deneme yoğunluk konusunda kesin bir fikir sunmaz demek ki her tadım bir öncekinin üzerine inşa edilir. Ruh hali, oda kokusu ile saat izlenimi değiştirir bu alışkanlık üç dört tadımdan sonra gözle görülür katkı sağlar. Dolayısıyla küçük bir not defteri tutmak işe yarar yoksa aynı notalar defalarca yeniden öğrenilir. 20 aniversario tadım notları gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında kakao notası değişiyor mu görülür ayrıca aynı ürüne geri dönüp göz atmak ilerlemeyi görmenizi sağlar. Bastiones kutusu yoğunluğu nasıl gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu da zaman kaybına yol açar. Saat, puro ismi ve puan tabloya yazılmalı gerçekten en eski kayıtlar ileride okunduğunda ilginç farklar barındırır. Notlar birbirinden iki basamaktan çok fark varsa şartlar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçütünüz oturur. Kayıtta kısa cümleler ayrıntılı anlatımlardan daha kullanışlıdır. Örneğin ikinci evre belirgin ahşap tonu şeklinde bir kayıt yeterli olur. İleride okunduğunda anlaşılır olmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Dolgunluk, içimin ağızdaki dokusunu anlatır; yoğunluk ise tatların belirginliğidir zira bu iki özellik aynı yönde hareket etmek mecburiyetinde değildir. Bu iki kavram çoğu zaman birbirinin yerine anılır, oysa ayrı değerlendirilir bu iki kavramı ayrı düşünmek sonuçta daha gerçekçi bir değerlendirme ortaya çıkarır. Küçük boy yumuşak puro benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sedir notasını belirgin verebilir mesela sert bir içim sönük bir aromayla gelebilir. San cristobal la cabaña puro gibi dengeli bir kutu de orta gövdeyle badem tonunu yüksek taşır üstelik dolgun bir duman notasız de olabilir. Yani hafif içimli bir çubuk yüksek lezzet verebilir aksi hâl de geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not tutmak işe yarar bu sebeple tek kelimeyle güçlü yazmak yerine ikisini ayrı yorumlamak önerilir. Gövdeye bakarak yoğunluğu hesaplamak yanlış sonuç verir. Birbirine yakın dolgunlukta iki çubuk arasında aroma ayrımı bulmak ince bir iştir. Bu yeteneğin ilerlemesi sabır ve tekrarlı not tutmayı ister. Nihayetinde en iyi ölçüt kişisel damak zevkiniz kalır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Ortam, aroma izlenimini en az çubuğun kendisi kadar etkiler yani en iyi tadım şartları sabitlemekle başlar. Nemi düşük bir havada çubuk çabuk yanar ve baharatlı notalar öne geçer bu sebeple ortam şartlarını de deftere eklemek yararlıdır. Çok nemli havada ise duman ağırlaşır ve lezzet bastırılır sıcaklık ise yaprağın ısınma hızını değiştiren ayrı bir etkendir. Tadımda la prado gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun tuttuğu durumu dikkate almak gerekir yoksa iki ayrı günde çıkan puan farkı çubuktan sanılabilir. San cristobal magnífico puro benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse ayrım daha doğru okunur tadım anı seçerken bunu unutmayın. Havalandırma odadaki yabancı kokuları azaltır, yoğun koku de algıyı şaşırtır hâlbuki asıl etken sıklıkla odadaki hava ya da esinti olur. Değerlendirmeyi her seferinde benzer koşullarda yapmak en tutarlı yoldur. Havasız bir ortamda duman yoğunlaşırsa ikinci denemenin tadı hatalı algılanabilir. Pencere açıklığı bırakmak çoğu zaman yeterlidir. Rüzgar fazla sertse yanış düzeni şaşar.